به‌رز و به‌ڕێزه‌ یادی هاوڕێ ئه‌رده‌شیری جه‌وادی، شۆڕشگێڕی كۆمۆنیست و سیمای خۆڕاگری نێو سیاچاڵه‌كانی رژیمی ئیسلامی

هاوڕێ ئه‌رده‌شیری جه‌وادی ساڵی 1338ی هه‌تاوی له‌ نێو بنه‌ماڵه‌یه‌كی زحمه‌تكێشی شاری " ئه‌لی گوده‌رز"ی لۆرستان چاوی به‌ ژین هه‌ڵێنا.

له‌ ده‌ورانی لاوێتی له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك تێكۆشه‌ری ماركسیست و رۆشنبیری شوێنی ژیانی ئاشنا بوو و به‌ هۆی وریایی و سه‌رنجی بۆ زانینی راستیه‌كانی ژیانی كۆمه‌ڵگا، تێكه‌ڵاو به‌ خه‌باتی سیاسی بوو.

سه‌رده‌می راپه‌ڕین و به‌ هاتنه‌ مه‌یدانی هێزه‌ چه‌پ و ماركسیسته‌كان و كاریگه‌ری ئه‌م هێزانه‌ له‌ سه‌ر ره‌وتی به‌ره‌وپێشچوونی خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك له‌ دژی رژیمی شا، په‌یوه‌ندی به‌ سازمانی ره‌زمه‌نده‌گانی ئازادی چینی كرێكاره‌وه‌ گرت و بوو به‌ هه‌ڵسووڕاوی ئه‌م رێكخراوه‌یه‌ و به‌ هۆی په‌یوه‌ندی و خۆشه‌ویستییه‌ك كه‌ له‌ نێو كرێكاران و زه‌حمه‌تكێشاندا هه‌یبوو، هه‌ڵسووڕانی سیاسی خۆی برده‌ شوێنی كار و ژیانی ئه‌وان.

ساڵه‌كانی 58 و 59 له‌ لایه‌ن به‌كرێگیراوانی رژیمه‌وه‌ چه‌ند جار ده‌ستگیر كرا كه‌ هه‌ر جاره‌ به‌ هۆی پشتیوانی خه‌ڵك و نه‌بوونی هیچ جۆره‌ به‌ڵگه‌یه‌ك ئازاد كرا.

ساڵی 1360 له‌ جه‌ریانی شاڵاوی ده‌ستگیری و سه‌ركوتی رژیمی ئیسلامیدا، بۆ چه‌نده‌مین جار ده‌سگیر و ره‌وانه‌ی زیندان كرا.

له‌ بێدادگای رژیمی ئیسلامی و پاش ئه‌شكه‌نجه‌ و ئازارێكی زۆر به‌ ١٠ساڵ زیندان مه‌حكوم بوو. ساڵێك زیاتر له‌ زیندانیكردنی ئه‌و ئازیزه‌ تێپه‌ڕ نه‌ببوو كه‌ به‌ پێی نه‌قشه‌یه‌كی له‌ پێشدا داڕێژراو  و له‌ هه‌لێك كه‌ بۆی ره‌خسا، توانی به‌ وشیاری و زیره‌كییه‌ك كه‌ له‌م ئازیزه‌ به‌دی ده‌كرا، له‌ زیندان هه‌ڵبێت و خۆی بگه‌یه‌نێته‌ شاری تاران.

به‌ ده‌ست پێكردنی قه‌یرانی سیاسی له‌ نێو رێكخراوه‌ی ره‌زمه‌نده‌گان و پاش تێگه‌یشتن له‌ زه‌رووره‌تی پێكهاتنی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران، په‌یوه‌ندی به‌ سازمانی ئیتحادی موبارزانی كۆمۆنیسته‌وه‌ گرت و هاته‌ ریزی ئه‌م ته‌شكیلاته‌وه‌. گه‌شبینی و هیوا به‌ سه‌ركه‌وتن به‌شێك له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌و ئازیزه‌ بوو كه‌ هه‌رده‌م وره‌به‌خشی رێگای تێكۆشان و خه‌باتی بوو.

حزووری ئه‌م ده‌وره‌یه‌ له‌ كار و چالاكیی سیاسی هاوڕێ ئه‌رده‌شیر زۆری نه‌خایاند و له‌ هاوینی ساڵی 61، هێزه‌ ئه‌منییه‌تیه‌كانی رژیمی ئیسلامی ده‌ستگیریان كرد و جارێكی دیكه‌ ره‌وانه‌ی شكه‌نجه‌گاكانی ئه‌م رژیمه‌ كرا.

پارێزه‌رانی كۆنه‌ په‌ره‌ستی و سه‌رمایه‌داری له‌ ئێران هه‌موو هه‌وڵیان وه‌گه‌ڕ خست بۆ ئه‌وه‌ی په‌ی به‌ نهێنییه‌كانی ئه‌م خۆشه‌ویسته‌ ببه‌ن، كه‌چی خۆیان له‌ به‌رامبه‌ر كێوێك له‌ خۆڕاگری و وره‌ی به‌رزی شۆڕشگێڕانه‌دا بینیه‌وه‌ و له‌ مانگی گوڵانی 136٢ی هه‌تاوی ، هاوڕێ ئه‌رده‌شیری جه‌وادی، شۆڕشگێڕی كۆمۆنیستیان، كه‌ له‌ ژێر كاریگه‌ری ئه‌شكه‌نجه‌ و ئازاری بێبه‌زه‌ییانه‌ نیوه‌ گیان ببوو، تیرباران كرد و لاپه‌ڕه‌یه‌كی ره‌شی دیكه‌یان به‌ مێژووی پڕ له‌ جینایه‌تی خۆیان ئیزافه‌ كرد.

به‌ درێژه‌ پێدان له‌ رێگای خه‌باتی هه‌موو گیان به‌خت كردوانی ئازادی و سوسیالیزم، رێز له‌ یادی ئازیز و نه‌مریان ده‌گرین.