به‌رزوبه‌رێز بێت یادی هاوری ئێدرێسی عه‌زێمی ئه‌ندامی حێزبی

کومونێستی ئێران وپێشمه‌رگه‌ی فێداکاروجه‌سوری کۆمه‌ڵه‌

هاوری ئێدرێسی عه‌زێمی  سالی 1346 هه‌تاوی له‌ کۆشی بنه‌ماڵه‌یه‌کی  شۆرشگیری شاری مه‌هاباد له‌دایک بووه‌ . پێش راپه‌رینی شکۆداری کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی ئێران له‌ دژی نێزامی پاشایه‌تی به‌هوی فه‌زای سیاسی بنه‌ماڵه‌که‌ ی وده‌وری یارمه‌تی ده‌رانه‌ی  خالی  هاوریی گیانبه‌ختکردووکاک سولیمان بلووری له‌گه‌ل کۆمه‌ڵه‌و مارکسیزم ئاشنا بووه‌ . کاک سولیمان  به‌هینانی کتیبی سه‌مدی بیهرنگی و کتبی ساده ‌بوو منداڵان له‌باره‌ی زولم وچه‌وسانه‌وه‌هه‌وڵی ده‌دا که ئێدریس وتازه‌ لاوانی ده‌وروو به‌ری هوشیار کاته‌وه‌. یه‌کیک له‌هاوریانی ده‌گیریته‌وه‌که  ئێدره‌یس ده‌یگوت گه‌ر چی قه‌ت برسیەتی و نه‌داریم نه‌چیشتوه‌ به‌لام هه‌ر له‌مندالیه‌ وه‌ ئێنسانی فه‌قیروزه‌حمه‌تکێشم خۆش ویستووه‌ و زور ناره‌‌حه‌ت ده‌بووم کاتێک ‌که‌سیکی نه‌دارم ده‌بینی.

هاوری ئیدریس ‌سالی 1360 له لایه ن تشکیلاتی نهینی کۆمه ڵه وه  له‌هه‌سته‌ییکی گه‌ره‌کی باخی سێسه‌ سازمان ده‌را و له‌گه‌ل هاورێی گیان به‌خت کردو مسته‌فا عسمه‌تی  که‌له‌گه‌ڵ برا گه‌وره‌که‌ی جه‌عفه‌ری عه‌سمه‌تی (کومونیست و خۆراگری زیندانه‌کانی جمهوری ئێسلامی )  له  سالی 1361  ئێعدام کران، راگه‌یاندن وبڵاوکراوه‌کانی‌ کۆمه‌ڵه‌یان له‌کوچه‌و شه‌قام و مه‌ده‌ره‌سه‌کانی شار بڵاو ده‌کردوه‌. دوای گیرانی مسته‌فا پپوه‌ندی ئئدریس له‌گه‌ل ته‌شکیلات بو ماوه‌یه‌کی کورت برا .                       هاوری ئێدرێس له‌ شه‌ره ‌حه‌ماسیه‌که‌ی پێشمه‌رگه‌کانی کۆمه‌ڵه‌ له‌ 12 گۆڵانی سالی 1362   له‌نا و شاری مه‌هاباد چالاکانه‌ به‌شداری کرد وجه‌سورانه‌ یارمه‌تی  به‌پیشمه‌رگه‌کان ده‌گه‌یاند. دوای ئه‌م شه‌ره‌ له‌گه‌ل کۆمه‌ڵیک له‌لاوانی هەڵسوراوی کۆمه‌ڵه‌ به‌ ڕیزی‌ پێشمه‌رگه‌کانی کۆمه‌ڵه‌ په‌یوه‌ست بوون .

 باوکی ده‌گیریته‌وه‌ ،‌ دوای چه‌ند مانگ دوری له ‌ئێدریس له‌لاچین چووم بو لای  هه‌ر وه‌ک جاران ده‌م به‌پێ که‌نین بوو و  شوخ و گورج و گو ل ده‌هات و ده‌چوو، چاوم پر بوو له‌ئاو،  کاک حه‌مه‌ی حاجی  فه‌رمانده ‌و مه‌سئولی ئه‌وان بوو، هه‌ستی به‌وه‌ کرد که‌ ئێدرێسم زوور ‌خوش ده‌وێت ،ووتی نێگه‌ران  مه‌به‌ منێش ئێدرێسم  زور خوش ده‌وێت و هه‌موکات ‌ئاگاداری لێ ‌ده‌که‌م. خوشه‌ویستی ئێدرێس بوً کاک حه‌مه‌حاجی له‌نامه‌یه‌ کدا  بو دایکی دوای شه‌هید بوونی هاوری حه‌مه‌حاجی ده‌ر ده‌که‌وی. ( به‌داخه‌وه‌کاک حه‌مه‌ له‌رێگای به‌ش مه‌ینه‌تان و کرێکاران و زه‌حمه‌تکیشان گیانی  له‌ده‌ست دا  چه‌ک و ره‌خته‌که‌ی ئه‌و خۆ شه‌ویسته‌  له‌لای منه‌ و  ناهیلین جێگای خاڵی بێت و رێگاکه‌ی تا گه‌یشتن به‌ئامانجه‌کانی درێژه‌ ‌ده‌دین.

هاوری ره خشه نده ی بلووری دایکی ئێدریس به‌هوی ئاشکرابوونی به شیک له‌ ته‌شکیلاتی نهینی شاری مه‌هاباد، سالی 1361  هاته‌ده‌ری و له‌مه‌نته‌قه‌یه‌کی تر سازمان د‌رابوو ، ئێدریس هه‌تا بوی کرا با به ‌نامه ‌له ‌وه‌زعی خووی و هاوریانی گوردانی 24 ئاگاداری ده‌کرد.

دایکی خۆشه‌ویستم داوات له‌کاک جه‌باری مه‌هاجر مه‌سولی سیاسی په‌ل  کرده‌بوو که‌باوکم و منداڵه‌کان دین و منیش به‌مه‌ره‌خه‌سی بێم بۆ لاتان ، کا ک جه‌بار داوای لێ کردم به‌ڵام به‌هوی وه زعیه‌تی  مه‌نته‌قه‌ و بریندار بوونی چه‌ند هاورێیک ناتوانم هاوریانم به‌جی بیڵم لیره‌پیوستیان زور به‌منه‌.ئه‌و هاورێیانه‌ی برێندار بوون دێن بۆ لای ئێوه‌  تکایه‌ ئاگات لێیان بێت وزوو زوو سه‌ریان لێ هه‌لێنه‌ ،به‌لکو به‌زوویی برێنه‌کانیان سارێژ بێته‌وه‌ بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ لامان .

ئێدرێس کاتێک ئاگادار ده‌بێت که‌ ته‌شکێلات به‌ ته‌مایه‌ دایکی به‌هۆی نه‌خۆشییه‌وه‌ روانه‌ی ده‌ره‌وه‌ی وه‌ڵات بکات له‌ نامه‌یه‌کدا بۆ  هاورێی نزیکی خوی حامید مدرسی که‌له‌شه‌ری قوله‌ستیرله‌ناوچه‌ی بانه‌ بریندار بووبوو ده‌نووسی ، ده‌زانم برینه‌که‌ت لیره‌ سارێژ نابێت  ، ‌داوام له‌دایکم کردوه‌که ‌تو وه‌ک کوری خۆی مه‌عره‌فی بکا و بچی بو ئوروپا و دوای چاک بوونه‌وەت بگه‌ریه‌وه‌بو لامان. بو خوت ده‌زانی که‌شۆرشی کوردستان پیوستی به‌ ئێمه‌یه ،من هێچ کات ناتوانم هاوریانم به‌جی بیڵم و ته‌نانه‌ت رێگه‌ به‌ خۆم ناده‌م بۆ چه‌ند رۆژێش بێت هاورێیانم به‌جێ بێلم وسه‌ردانی‌ ماڵی خۆمان بکه‌م . 

 هاوری ئێدرێس له‌سالی 1362 تا 1365 له‌زوربه‌ی شه‌ره‌کانی گوردانی 24 ی‌مه‌هاباد  له‌ناوچه‌ جۆراوجوره‌کانی کوردستان له‌ وانه‌ تێک شکاندنی گروه‌ زه‌ربه‌تی مێراوا ، گرتنی پایگای شه‌ره‌فکه‌ند ،شه‌ره‌حه‌ماسییه‌کانی کانی شێته‌ وپێر یونس له‌ ناوچه‌ی سه‌قز و قۆله‌ستێر له‌ ناوچه‌ ی بانه‌ وتێکشکاندنی گه‌ماروی هێزه‌کانی کوماری ئێسلامی له‌ به‌رزاییه‌کانی وه‌ستا مسته‌فا ،  ‌وه‌ک هاورێیکی جه‌سور و فیداکار به‌شداری کردووه‌ و گه‌لێک شانۆی له‌ ئازایه‌تی وفێداکاری له‌ خۆی نێشان داوه‌

 یه کیک له هاورییانی نزیکی ئیدریس که ئه و کات مه سئوولی سیاسی گوردانی 24 بوو، ده گیریته وه:  که چلون ئیدریس باوه کوو ته مه نی که‌م بوو، به لام به هوی ئازایه تی و له خوبردوویی له مه یدانی شه ره حه ماسییه کانی گوردانی 24 دا، و راوه ستاوی له هه ل و مه رجه ئاسته مه کانی ئه‌و سه رده م دا، بوو به سیمایه کی جێ که وتوو و جێگای باوه ر و متمانه ی هه موو هاورییانی. ئه‌و هاورییه ی ده لی:  ئیدریس ئه م خوشه ویستییه و متمانه یه ی هه ر به ئازه یه تی له مه یدانی شه ر به ده ست نه هینا بوو، ئیدریس به راستی پێشمه رگه ی کرێکاران و زه حمه تکیشان بوو، من بارها شاهیدی ئه وه بووم که دوای ماندویی و رێپیوانی دور و دریژ، کاتیک بۆ حه سانه وه له ماڵان دابه ش ده کراین، ئیدریس چلون بی ئه وه که هیلاکی رێگا به رووی خۆیه وه نیشان دا، بو ئهو زه حمه تکیشانه که تامه زروی هه واڵ و قسه و باسی ئیمه بوون، به و په ری دڵسوزی و ئیحترامه وه قسه ی بو ده کردن، هه وال و ده نگ و باسی بو ده گیرانه وه و زور زوو جیگای خوی له ناو دلیان دا ده کرده وه. ئیدریس نه زم و دیسیپلینی حیزبی که له هه مان کات دا تایبه تی هه ڵسوورانی پێشمه رگه کانی کۆمه ڵه ش بوو، به باشی ده پاراست، ئیدریس چ وه ک به رپرسیک و چ وه ک مسئوولی بی سیمی گوردانی 24 نهینییه کانی ته شکیلاتی وه ک گلینه ی چاوی ده پاراست. ئیدریس کاتیک که هه له یه کی کردبا به راشکاوی ره خنه ی له خۆ ده گرت، و زور راشکاوانه ش له هاورییانی و له که م و کۆرییه کانی ته شکیلات ره خنه ی ده گرت، و له‌و ریگایه شه وه په یوه ندی ره فیقانه و سیاسی خوی له گه ل تشکیلات و هاورییانی قول تر و قول تر ده کرده وه. ئیدریس به باشی هه ستی به وه کردبوو که چه کی ئه سلی و سه ره کی ئیمه بو ژیر و ژوور کردنی نیزامی سه رمایه داری بلاوکردنه وی تووی وه شیاری چینایه تی له ناو کرێکاران و زه حمه تکیشان و ریکخستنی ئه وان، وهه ر له و په یوه ندییه دا بوو که بی وچان بۆ بردنه سه ری وه شیاری سیاسی خۆی هه وڵی ده دا .

به‌داخه‌وه‌ی رۆژی 13ی پۆشپه‌ری ساڵی 1365 له‌ کاتی ئه‌نجامدانی مه‌ئمورێیه‌تێکی ته‌شکێلاتی له‌ناو شاری مه‌هاباد ده‌که‌ونه‌ که‌مینی به‌کرێگێراوانی کوماری ئێسلامی ودڵی پڕ له‌ هێوای بۆ رزگاری کرێکاران وزه‌حمه‌تکێشان بۆ هه‌مێشه‌ له‌ لێدان که‌وت . به م جوره بوو که هاوری ئیدریس عه زیمی پێشمەرگه ی جه سوری کۆمه ڵه و ئه ندامی  تیکو شه ری حیزبی کومونیستی ئیران له رێگای رزگاری کرێکاران و زه حمه تکیشان و له رێگای سه رکه وتنی بزوتنه وه ی شۆرشگیرانه ی خه ڵکی کوردستان گیانی له ده ست دا.

یادی ئازێزی بۆ هه‌مێشه‌ له‌ دڵماندا  زێندووه‌