به‌رز و به‌ریز بێ یادی ئازیزی هاروی تۆفیق قادری ناسراو به‌ مامۆ توفیق كادری لێهاتووی حیزبی كۆمۆنیستی ئیران وسیمای ناسراوی نیو كومه‌لانی زه‌حمه‌تكیشی مه‌لبه‌ندی جنووب!

هاوری توفیق قادری كه‌ به‌ هوی رۆخساری خۆشه‌ویستانه‌ی به‌ مامۆ توفیق ده‌ناسرا، خۆی هه‌لقولاوی ناو كار و ره‌نجی خانه‌واده‌یه‌كی زه‌حمه‌تكیشی شاری سنه‌ بوو. سالی ١٣٣٣ له‌ دایك بوو پاش ته‌واو كردنی خویندی ده‌وره‌ی راهنمایی له‌ شاره‌كانی خۆی و ورمێ بوو به‌ سپای دانش و دواتر له‌ دیهاتی مامۆخ و كیلانه‌ و حاجیاوای سنه‌ وه‌ك موعه‌لیم دامه‌زرا. ئه‌و كه‌ هه‌ست به‌ سته‌م و نابه‌رابه‌ری له‌ ژیانی ئینسانه‌كاندا گه‌رای پیروزی له‌ ده‌روونی دا به‌ستبوو، ئه‌و كات ورده‌ ورده‌ تێكه‌لاوی مه‌سایلی سیاسی بوو وه‌ كاری موعه‌لیمی بۆ ئه و ده‌رفه‌تیك بوو كه‌ له‌ نزیكه‌وه‌ له‌ گه‌ل خه‌لكی زه‌حمه‌تكیش بژیوی ئه‌وانیش له‌ گه‌ل ئه‌و مه‌سایله‌ ئاشنا بكا. له‌ سه‌ر ده‌رد و مه‌ینه‌تیه کانیان قسه‌یان بۆ بكا و بۆ خه‌بات هانیان بدا و خویندكاره‌كانی به‌ فه‌رهه‌نگ و زانستی شۆرشگیرانه‌ په‌روه‌رده‌ بكا. بۆیه‌ش له‌ ناویان دا زۆر خۆشه‌ویست و جیی ریزیان بوو.

شۆرشی سالی ١٣٥٧ مه‌یدانیك بوو كه‌ ویرانی هاوچینه‌كانی ده‌نگی بیزاری له‌م نیزامه‌ نه‌گبه‌ته‌ی هه‌لبری و تیكه‌ل به‌و ئاگره‌ی كرد كه‌ به‌ر بووه‌ گیانی رژیمی شاو و سه‌رمایه‌داران.

له‌ جه‌ریانی داگیركرانی شار له‌ سالی ١٣٥٨ له‌ لایه‌ن رژیمه‌وه‌ له‌ نیو شار مایه‌وه‌ و دریژه‌ی به‌ فه‌عالیه‌تی شۆرشگیرانه‌یدا. چه‌ند جار عاملینی رژیم قه‌سدی گرتنیان كرد به‌لام ناكام ماندوه‌وه‌ ئاخره‌كه‌ی ده‌ستگیریان كردوو به‌ په‌ره‌سه‌ندنی خه‌بات وئیعترازاتی ناو شاره‌كان و پاشه‌كشه‌ و شكستی رژیم و گه‌رانه‌وه‌ی پیشمه‌رگه‌ بۆ نیو شار ئازاد كرا. به‌لام ئه‌و كاره ی‌ دووژمن زورتر هانی دا كه‌ ده‌ست بداته‌ خه‌باتیكی شیلیگیرتر و له‌ گه‌ل كومه‌له‌ په‌یوه‌ندی گرت و بوو به‌ یه‌كیك له‌ دامه‌زرینه‌رانی هه‌لسوورانی بنكه‌ی ٢٥ی شه‌هریوه‌ر كه‌ كاری ماندووی نه‌ناسانه‌ و دلسوزانه‌ی له‌ بیر خه‌لك ناچنه‌وه‌.

سالی ١٣٥٩ له‌ جه‌ریانی شه‌ری حه‌ماسی ٢٤ رۆژه‌ی خه‌لكی شاری سنه له‌ دژی داگیر كه‌ران، جه‌ساره‌تی له‌ خۆی نیشان دا كه‌ له‌ جه‌ریانی ئه‌و شه‌ره‌دا بریندار بوو و ه‌كاتیك دوژمن توانی ده‌ستی جه‌نایه‌تكارانه‌ی به‌ سه‌ر شاردا بگرێ، ئه‌ویش له‌ گه ل‌ پێشمه‌رگه‌ له‌ شار هاته‌ ده‌ر. پاش سارێژ بوونه‌وه‌ی برینه‌كانی له‌ په‌لی شه‌هید قوتبه‌دا سازمان درا و له‌ فه‌عالییه‌تی ئه‌وان له‌ جاده‌ی سنه‌ و مه‌ریوان به‌ تایبه‌ت له‌ شه‌ره‌ به‌ناو بانگه‌كانی ده‌راوتوار، خرۆسه‌ و تیك شكاندنی هێرشی رژیم له‌ جاده‌ی كه‌لاتی له‌ زستانی ١٣٥٩ و ده‌ستگیری چه‌كداره‌كانی سپای رزگاری كه‌ له‌ دژی خه‌لك راوه‌ستا بوون، چالاكانه‌ به‌شداری كرد.

مامۆ توفیق له‌ جه‌ریانی ئه‌م خه‌باته‌گه‌رم و گوره‌دا هه‌رچی ده‌هات توانایی و كارمایه‌یی ده‌چوو سه‌ر و دلسوزی و فیداكاری زۆرتری له‌ خۆشیان ده‌دا و زیاتر پشتی پێ ده‌به‌ستراو له‌م ره‌وته‌ شۆرشگیرانه‌یدا سالی ١٣٦١ بووبه‌ ئه‌ندام و به‌ پیك هاتنی هێزی شوان ئه‌ركی كاری سیاسی ده‌سته‌یه‌كی له‌ په‌لی شه‌هید جه‌لالی پێ سپیردرا. زستانی ئه‌و ساله‌ش بۆ ماوه‌ی چند مانگ له‌ گه‌ل واحیدیكی پیشمه‌رگه‌كان به‌رێ كرایه‌ ناوچه‌ی مه‌ریوان و له‌ فه‌عالیه‌تی هاورییانمان به‌ تایبه‌ت له‌ سه‌رشیو به‌شداری هه‌لسووراوانه‌ی كرد. گه‌رانه‌وه‌ی بۆ ناوچه‌ی سنه‌ هاوكات بوو له‌ گه‌ل فه‌عالیه‌تی هیزی شوان له‌ جاده‌ی سنه‌-دیوانده‌ره‌ وه‌ك پیشمه‌رگه‌یه‌كی جه‌سوور و هاورێ یه‌كی لێ زان له‌ كارو هه‌لسوورانه‌دا به‌شداری بوو وه‌ له‌ چه‌ندین شه‌رو عه‌مه‌لیات دا مه‌سئوولییه‌تی به‌شیك له‌ هاورییانی به‌سه‌ر شانه‌وه‌ بوو.

هاورێ توفیق جاریكی تر له‌ سالی ١٣٦٢ دا بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگ ناردرایه‌وه‌ ناوچه‌ی مه‌ریوان و له‌ فه‌عالیه‌تی سیاسی و نیزامی هاورییانمان به‌شداری كردوو به‌ ته‌واوی تواناوه‌ تێكوشا ئه‌ركی خوی به‌ جی بگه‌یه‌نێ كه‌ له‌ جه‌ریانی شه‌ریكدا بریندار بوو كه‌ به‌ دوای ساریژ بوونه‌وه‌ی برینكه‌ی به‌ وره‌یه‌كی شۆرشگیرانه‌وه‌ گه‌رایه‌وه‌ نیو هاوسه‌نگه‌رانی.

سالی ١٣٦٤ هاورێ تۆفیق گه‌رایه‌وه‌ ناوچه‌ی سنه‌ و وه‌ك مه‌سئوولی سیاسی په‌ل له‌ فه‌عالیه‌تی كۆمۆنیستی هاورییانی تیپی ١١ی سنه‌، له‌ جه‌وله‌ سیاسی كاندا، له‌ شه‌ره‌كان و عه‌مه‌لیاته‌كاندا، له‌ته‌بلیغی سیاست و ریبازی رزگاری ده‌رانه‌ی كومونیستیدا وه‌ك كادریكی لێزان و به‌رپرس، وه‌ك رۆله‌یه‌كی خۆشه‌ویستی خه‌لكی زه‌حمه‌تكیش به‌شداری كرد. له‌ مه یدانی فه‌عالیه‌تی نیزامیدا هاورێ یه‌كی نه‌ترس و فیداكار بوو وه‌ له‌ ده‌یان عه‌مه‌لیاتی گه‌وره‌ و جۆراوجۆردا بۆ نموونه‌ كه‌مینه‌كانی سه‌رجاده‌ی سنه‌ دیوانده‌ره‌ كه‌ دووژمن نیوی نابوو جاده‌ی خۆیناوی، گرتنی پایه‌گاكانی مامۆخ، بازی ره‌وا، باینچو، سوورازه‌ تیك شكاندنی چه‌ندین گروهی زه‌ربه‌تی رژیم له‌ ژاوه‌رۆو ساراڵ و به‌رپله‌ی ساراڵ به‌شداری بوو كه‌ یادی ئه‌و جه‌ساره‌ت و فیداكاریه‌ی له‌ بیر هاورییانی ناچیته‌وه‌.

مامۆ توفیق باوه‌ری قورس و قایمی به‌ هیزی خه‌باتكارانه‌ی ره‌نجده‌ران و چه‌وساوه‌كان بوو. هه‌میشه‌ و له‌ هه‌ر شوینیك بوایه‌ زۆر زوو ده‌بوو به‌ دۆستی نزیك و سه‌میمی كۆمه‌لانی زه‌حمه‌تكیش، به‌ حه‌وسه‌له‌ و له‌ سه‌ره‌خۆ سه‌رنجی ده‌دایه‌ ده‌ردی دل و گیروگرفته‌كانیان و به‌ وردی له‌سه‌ر كه‌ند و كۆسپه‌كانی رێیی خه‌باتیان، پیویستی هاوپشتی و هاو ده‌نگیان و خه‌باتی لیبراوانه‌ بۆ تیكه‌وه‌ پێچانی ده‌ورو دوكانی زاڵمانه‌ی سه‌رمایه‌داران و رژیمه ئیسلامیه‌كه‌یان قسه‌ی بۆ ده‌كردن.

مامۆ توفیق سیمای كادرێكی دلسۆز و په‌روه‌رده‌ی ناو كوره‌ی گه‌رمی خه‌باتی كریكاران و كۆمه‌لانی سته‌م لیكراوی كوردستان بوو كه‌ به‌و په‌ری عیشق و عه‌لاقه‌ به‌ رزگاریان پێی نابوو مه‌یدانی شۆرش و نمونه‌ی كۆمۆنیستیكی شۆرشگیر بوو كه‌ ئاسۆی رزگاری چه‌وساوه‌كان و دامه‌زراندنی حكوومه‌تی كارگه‌ری، هان ده‌رو تین و توانی بوون بۆ كاری زۆرتر، فیداكاری و له‌ خۆ بردوویی و جیدیه‌ت و تیكۆشانی بێ و چان.

ئاخرین مه‌یدانی فیداكاری ئه‌م ئازیزه‌مان رۆژی ٢٧ ره‌شه‌مه‌ی سالی ١٣٦٦ بوو كه‌ كاتیك چه‌ند واحید له‌ هاورییانی گوردانی شوان ده‌یان ویست خۆیان له‌ جه‌رگه‌ی ئاگری شه‌ری ئیران و عیراق له‌ مه‌نته‌قه‌ی حه‌له‌بجه‌ دوور كه‌نه‌وه‌، له‌ نزیك چۆمی سیروان له‌ گه‌ل هیزه‌كانی ج.ا تووشی شه‌ریكی سه‌خت و خۆیناوی بوون، وه‌ هاورێ توفیقی قادری ناسراو به‌ مامۆ توفیق له‌و ئازیزانه‌مان بوو كه‌ پاش شه‌ریكی قاره‌مانانه‌ و مه‌سموم بوون به‌ كیمیا بارانی شاری حه‌له‌بجه‌ گیانی به‌ خت كردوو بۆ هه‌میشه‌ به‌ جیی هیشتین.

یادی به‌رز و به‌ریزه‌ و ده‌رس و بیره‌وه‌ری یه‌كانی هاورێ مانن، تا وه‌دی هینانی ئامانجی به‌رزی ئازادی، به‌رابه‌ری، حكوومه‌تی كارگه‌ری!

گرامی باد یاد یار دیرینه و عضو حزب کمونیست ایران و پیشمرگ فداکار کومه له رفیق توفیق قادری

یکی از شبهای گرم تابستان است و در یکی از روستاهای اطراف  شهر سنندج آرامش مطلقی حمکفرماست. اهای زحمتکش روستا از فرط خستگی ناشی از کار روزانه در خواب عمیقی فرو رفته اند، کی واحد از پیشمرگان کومه له بعد از عبور از جاده به روستا میرسند. راهی طولانی را طی کرده اند و نیازمند استراحت هستند، در مقابل یکی از منازل روستا می ایستند و به آرامی در می زنند، صاحب خانه بیدار میشود و در حالیکه به طرف در میرود می پرسد کیست؟ صدای آشنا از پشت در پاسخ می گوید: خودمانیم، مامو توفیق هستم، صاحب خانه با شنیدن صدای مامو توفیق قدمهایش  را سریع تر می کند و با عجله در را باز می کند، مامو توفیق و سایر رفقای همرزمش به داخل منزل می روند، بقیه ساکنین خانه نیز بیدار میشوند و با مامو توفیق و رفقایش دیدار و گفتگو میکنند، چنین صحنه هایی برای مامو توفیق بارها و بارها اتفاق افتاده است، او را زحمتکشان جنوب کردستان به ویژه بخشهای ژاورود، چم شار، سارال و برپله سارال به خوبی می شناسند، سالها بود که او را در صفوف پیشمرگان کومه له در تیپ 11 سنندج می دیدند و صمیمانه دوستش داشتند و از روی صمیمیت او را مامو توفیق (عمو توفیق) صدا می زدند.

رفیق توفیق قادری در سال 1331 در شهر سنندج متولد شد، تحصیلاتش را در همین شهر به پایان رساند و سپس به عنوان سپاهی دانش در شهرهای خوی و ارومیه و معلم در روستاهای "ماموخ" و "کیلانه" و "حاجی آباد" سنندج فعالیت کرد.

شغل معلمی فرصت خوبی بود برای وی که از نزدیک با زندگی و کار و کارگران و زحمتکشان در آمیزد، رنج و مشقاتشان را بشناسد و آنها را به مبارزه علیه نابرابریها فرا بخواند، به شاگردانش نیز درس عشق به رهایی و آزادگی می آموخت و بدینگونه در میان مردم محبوب و قابل احترام شده بود.

فضای دمکراتیک و سیاسی بعد از قیام نیز برای وی درسها و تجارب با ارزشی دربرداشت، سال 1358 که شهر سنندج توسط نیروهای جمهوری اسلامی اشغال شد، در شهر مانده و فعالیتهای انقلابیش را همچنان پی گرفت، بارها و بارها مزدوران رژیم در صدد دستگیری وی برآمدند و سرانجام او را دستگیر کردند.

مبارزات و اعتراضات در شهرها و روستاهای کردستان روز به روز دامنه بیشتری می گرفت و نیروهای اشغالگر رژیم ناچار به عقب نشینی از شهرها و روستاها شدند و پیشمرگان به شهرها بازگشتند و در همین مقطع رفیق توفیق نیز از زندان آزاد شد. بدنبال آزادیش با کومه له ارتباط گرفت و به یکی از فعالین و بنیانگذاران بنکه، 25 شهریور سنندج بدل شد.

در مقاومت قهرمانانه و حماسی 24 روزه سنندج علیه نیروهای جمهوری اسلامی فعالانه شرکت کرد و در همین مقاومت مجروح شد و بعد از اشغال شهر توسط جنایتکاران جمهوری اسلامی همراه پیشمرگان از شهر خارج شد و بعد از بهبود جراحاتش مجددا سازماندهی شد.

سال 1360 برای انجام ماموریتی عازم ناحیه بوکان شد و در این ناحیه علاوه بر پیشبرد جدی و دلسوزانه وظایفش پیوند صمیمانه ای با اهالی زحمتکش بویژه اهالی "دره آجی کند" برقرار کرد. در سال 1361 مسئولیت سیاسی یک واحد از پیشمرگان به وی سپرده شد. زمستان همان سال هرماه رفقای همرزمش عازم ناحیه مریوان شد و در فعالیتهای سیاسی و نظامی ایندوره پیشمرگان کومه له در این ناحیه نقش فعالانه ای ایفا نمود.

رفیق توفیق در میدان نبرد مسلحانه نیز جسور و فداکار بود و در دهها عملیات کوچک و بزرگ پیشمرگان کومه له در میدانهای مختلف جنبش انقلابی در کردستان  فعالانه شرکت نمود.

رفیق توفیق ایمان محکمی به نیروی رزمنده و مبارز محرومان و ستمدیدگان داشت و همیشه و در هر مکانی سریعا با توده های زحمتکش پیوند صمیمانه ای برقرار میکرد و با صبر و متانت فراوان به حل مشکلات و مسائل آنها همت می گماشت و همواره بر اتحاد و یگپارچگی آنها تاکید میکرد.

توده های زحمتکش بخشهای ژاوه رود، کوماسی و کلاترزان سیمای این یار و یاور آگاه و دلسوز خود را به خاطر دارند که چگونه در جمعها و محافلشان حضور می یافت و دلسوزانه با آنها سخن می گفت، در میان رفقای همرزمش نیز چهره ای خستگی ناپذیر، جدی، دلسوز و صمیمی بود.

رفیق توفیق قادری کادری دلسوز و پرورده مبارزات پرشور کارگران و توده های مردم ستمدیده بود که با نهایت عشق و علاقه به رهایی و برابری به میدان مبارزه گام نهاده بود، کمونیستی رزمنده و مبارز که فداکاری، از خود گذشتگی و فعالیت بی وقفه اش در دل زحمتکشان جنوب کردستان و پیشمرگان کومه له برای همیشه به یادگار مانده است.

آخرین میدان فداکاری رفیق توفیق قاردی درگیری روز 27 اسفند ماه سال 1366 بود و آنهنگام که جنگ ایران و عراق در منطقه حلبچه شدت گرفته بود و چند واحد از رفقای پیشمرگ کومه له متشکل در گردان شوان قصد عقب نشینی از منطقه جنگی را داشتند در نبردی سخت و نابرابر با نیروهای جمهوری اسلامی قلبش آماج گلوله نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت و از طپش باز ایستاد.

یاد او را با ادامه راه پر افتخارش گرامی می داریم.