جمال اسکندری

 
 

تاریخ جانباختن: شهریور 67

محل و نحوه جانباختن: زندان سنندج ـ تیرباران (پیشمرگ اسیر)

 

به‌ریز بێ یادی هاورێی گیانبه‌ختكردوو، جمال ئه‌سكندری

 

جمال سالی ١٣٣٦ له‌ خانه‌واده‌یه‌كی كرێكاری شاري  سنه دا‌ له‌ دایك بوو. به‌ زه‌حمه‌ت توانی تا چوار كلاسی ده‌رس بخۆینی و ئه‌و جار بۆ ته‌ئمینی گوزه‌رانیان وێرای دایك و باوك و خۆیشك و براكانی ده‌ستی به‌ كار كرد. ئه‌و ده‌ورانه‌ كه‌ تازه‌ پێ گه‌یشتبوو له‌ كه‌نار فه‌قر و نه‌داری و فشاری ژیاندا كه‌وته‌ داوی ئه‌عتیاد، چه‌ند جار له‌ به‌ر ئه‌وه‌ كه‌وته‌ زیندان و به‌شێك له‌ به‌ نرخترین رۆژه‌كانی ژیانی له‌ گۆشه‌ی سیاچاله‌كانی رژیمیك دا برده‌ سه‌ر كه‌ خۆی عامیلی سه‌ختی و ئه‌عیتاد و مه‌راره‌تی ژیانی هه‌زارانی وه‌كوو خۆی بوو.

سه‌رده‌می قیامی ٥٧ له‌ زیندان ئازاد بوو، ئه‌گه‌ر بۆ به‌ میلیۆن ئینسانی ئه‌م وڵاته‌ ئه‌م سه‌ركه‌وتنه‌ مایه‌ی شادی و هیوا و دڵگه‌رمی بوو، به‌ڵام بۆ ژیانی ئه‌و وانه ‌بوو، نان ئاوه‌ری ماڵیان پاش عومرێك ره‌نج و كۆوویره‌وه‌ری له‌ گۆشه‌ی ماڵ كه‌وتبوو.

ته‌ئسیری فه‌زای ده‌وروبه‌ری هانی دا روو بكاته‌ ژیانێكی سالم و جگه‌ له‌وه‌ش خۆی كه‌ یه‌كیك له‌ قوربانیانی مه‌ینه‌ته‌كانی ئه‌م نیزامه‌ زاڵمانه‌یه‌ بوو، به‌و په‌ری نه‌فره‌ت و بێزاری له‌ ونیزامه‌ گه‌نده‌ڵ و دژی به‌شه‌ريه وه‌ روویكرده‌ خه‌باتی شۆرشگێرانه‌ و هاته‌ ریزی پیشمه‌رگه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ .

له‌ده‌وره‌ی ئاموزشیی دا توانی قووڵتر و رۆشن تر له‌ گه‌ڵ حه‌قیقه‌تی ئه‌م جامعه‌یه‌، یانی وجودی ده‌سه‌ڵاتی سه‌رمایه‌داران، كه‌ ریشه‌ی هه‌موو مه‌ینه‌ت و چاره‌ره‌شی و مسیبه‌تێكی نیۆ كۆمه‌ڵانی خه‌لكه‌، یانی وجوودی نابه‌رابه‌ری و سته‌مێكی وه‌حشیانه‌ن ئاشنا بێ، بۆيه‌ هه‌تا ده‌هات دلگه‌رمی و هیوایه‌كی قورس و قایمتر له‌ ئاكار و ره‌فتاریدا ده‌بیندرا. ده‌ركی ئه‌م واقعیه‌ته‌ بۆ ئه‌و مانایه‌كی روونی بوو، ته‌لاشێكی هه‌ر چی زیاتر بۆ وشیار بوونه‌وه‌ و بردنه‌ سه‌ری ئاگاهی سیاسی و ته‌به‌قاتی، وه‌ گه‌ر خستنی ئه‌و هێزه‌ی كه‌ ساڵه‌ها ئه‌سیری داوی ئه‌عتیاد بوو. له‌ پێناو ئامانجه‌كانی دا وه‌ بوون به‌ ئینسانێكی ئازاده‌ و كۆمۆنیست.

هاورێ جه‌ماڵ، ئیتر ئه‌و ئینسانه‌ گۆشه‌نشینه‌ی دۆیكه‌ نه‌بوو، ببوو به‌ كۆمۆنیستیكی شورشگیر و پیی نابۆه مه‌یدانی خه‌باتی رزگاریده‌رانه‌ وه. اعتماد به‌نه‌فسی په‌یدا كرد بوو و دیتبووی كه‌ ده‌كرێ ئینسانه‌كان و شه‌رایه‌تی ژیانیان ته‌غییر بكه‌ن، هه‌تا زیاتریش له‌ گه‌ل مه‌سایلی سیاسی و ماهییه‌تی ئه‌م نیزامه‌ ئاشنا ده‌بوو زۆرتر هه‌ستی به‌ خۆشیی ده‌كرد كه‌ توانیویه‌ بیته‌ ریزی ئه‌و ئینسانانه‌ی له‌ پێناو نه‌جاتی هه‌موو به‌ شه‌رییه‌ت دا تێده‌كۆشن.

جه‌ماڵ پاییزی ٦٥ به‌رێ كرایه‌ ناوچه‌ی سنه‌ و له‌ گوردانی شوان سازمان درا. هێنده ی نه‌كێشا كه‌ به‌ هۆی خسووسیاتی به‌رچاوی بوو به‌ ره‌فیقیكی خۆشه‌ویست له‌ نیۆ واحیده‌كه‌یاندا و هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ به‌ روحیه‌ و ئاماده‌گیه‌كی به‌رچاوه‌وه‌ به‌ره‌وپیری ئه‌ركه‌كانی چوو. رابیته‌یه‌كی گه‌رم و سه‌میمانه‌ی له‌ گه‌ل ره‌فیقه‌كانی پێك هێنا و به‌ به‌شداری به‌ به‌حس له‌ سه‌ر مه‌سایلی سیاسی و ئاموزشی نیۆ واحیده‌كه‌یان حه‌ولی ده‌دا وه‌ك ئینسانێكی خه‌باتكار ده‌وری بێ و خۆشیی زیاتر په‌روه‌رده‌ بكا. به‌ هۆی دلسۆزی و پركاری یه‌ك كه‌ له‌ خۆی نیشاندا بوو به‌ مه‌سئولی ته‌داره‌وكاتی په‌ل. سالی ٦٦ له‌ فه‌عالیه‌تی خه‌باكارانه‌ی هاورێ یانی گوردانی شوان له‌ مه‌نته‌قه‌ی جنووبی كۆردستان به‌شداری كرد. له‌م ده‌وره‌یه‌ش دا ئه‌وه‌ی له‌ توانای دا بوو بۆ ئه‌نجامی مه‌ئموریه‌ته‌كانیان و زه‌ربه‌دان له‌ جه‌سته‌ی نه‌حس داگیركه‌رانی ج.ا و فه‌عالییه‌تی سیاسی و وشیاریده‌رانه‌ی نیۆ خه‌لكی زه‌حمه‌تكێشن خستیه‌ كار و ده‌وری به‌ رچاوی بوو.

جه‌ماڵ، ره‌فیقێكی ره‌زمه‌نده‌ بوو وه‌ له‌ كاری سیاسی و ته‌بلیغی دا و له‌مه‌یدانی شه‌ری مسلحانه‌ له‌ دژی هیزه‌كانی رژیم ئه‌و په‌ری بڕوا و اعتقادی خۆی به‌و رێبازه‌ گرتبوویه‌ به‌ر نیشان ده‌دا.

له‌ جه‌ریانی شه‌ره‌كاندا جاریك بریندار بوو كه‌ به دوای باش بونه‌وه‌ی گه‌رایه‌وه‌ نیۆ هاورێ یانی گوردانی شوان. زۆرجار ده‌یكوت خۆزگه‌ بریندار نه‌بووبام تا توانیبام ماوه‌یه‌كی تریش له‌ گه‌ل ره‌فیقه‌كانم له‌ مه‌نته‌قه‌كان مابامه‌وه‌ و ئه‌ركی شۆرشگیرانه‌م به‌ جێ گه‌یاندبا. هه‌ر كه‌ گه‌رایه‌وه‌ لای ره‌فیقه‌كانی، ئه‌ركی مه‌سئوولی ته‌داروكاتی یان پێ سپارد و ئه‌ویش به‌ شوور و عه‌لاقه‌وه‌ خه‌ریكی ئه‌نجامدانی بوو.

رۆژی ٢٧ی ئه‌سفندی ٦٦ له‌ جه‌ریانی شه‌رێكی قاره‌مانانه‌ و خۆیناوی هاورێیانمان له‌ نزیك چۆمی سێروان پاش مه‌سموم بوون به‌ شیمیایی باران حه‌له‌بچه‌ و شه‌ر له‌ گه‌ڵ هێزه‌كانی ج.ا به‌ دیل گیرا و خرایه‌ نیۆ زیندان.

وه‌حشیگه‌ران و سه‌ركوتگه‌ران له‌ نێو زیندان و شكه‌نجه‌ و ئازار نه‌یانتوانی چۆك به‌و تێكۆشه‌ره‌ی رێی حكوومه‌تی كارگه‌ری بدا و سه‌ره‌نجام له‌ پاییزی ٦٧ له‌ گه‌ل ١١ كه‌سی تر له‌ زیندانیانی كۆمۆنیست له‌ حالیكدا به‌ سه‌ری به‌رزه‌ شوعاریان ده‌دا ئیعدام كرا.

به‌ درێژه‌ی رێگای پیرۆزی و وه‌دی هێنانی ئامانجه ‌ره‌واكانی، ریز له‌ یادی ده‌گرین!

هه‌ر بژی یادی هاوری جه‌مال ئه‌سكه‌نده‌ری

 

 

 

به ياد پيشمرگ فداكار کومله و رزمنده كمونيست رفيق "جمال اسكندري"

 رفيق"جمال اسكندري" سال 1336 در يك خانواده كارگري در شهر سنندج به دنيا آمد. زندگي رفيق جمال از همان دوره كودكي با كار و رنج و محروميت عجين شده بود و به دليل فقر خانواده اش تنها تا كلاس چهارم ابتدايي به تحصيل ادامه داد و به ناچار براي كمك به تامين معيشت خانواده اش به كارگري روي آورد. فقر و محروميت و فشارهاي طاقت فرساي زندگي باعث گرديد كه رفيق جمال براي مدتي به دام اعتياد گرفتار شود و بخشي از زندگيش را در زندانهاي رژيمي گذراند كه خود عامل اصلي فقر و فلاكت و سيه روزي توده هاي مردم ستمديده ايران بود. به دنبال قيام شكوهمند توده هاي مردم ايران عليه رژيم شاه، ايجاد فضاي سياسي و مبارزاتي در كردستان رفيق جمال را به سوي مبارزه سياسي سوق داد و تحت تاثير اطرافيانش به صفوف پيشمرگان کومله پيوست. به دنبال سپري كردن دوره آموزش سياسي و نظامي با تلاش چشمگيري كه از خود نشان داد هرچه بيشتر با ماهيت نظام طبقاتي و ستم و استثمار سرمايه داري آشنا گرديد و به مبارزي پيگير و خستگي ناپذير تبديل شد.

به دليل تلاشها و فعاليتهاي مبارزاتيش و همت والا و اعتماد به نفسش جهت ارتقاي دانش و آگاهي سياسي كه رفيق جمال از خود نشان مي داد رفيقي محبوب و قابل احترام در ميان همرزمانش و توده هاي مردم بود.

رفيق"جمال اسكندري" پائيز سال 1365 در گردان شوان در ناحيه سنندج سازماندهي گرديد و در مدت بسيار كوتاهي توانايي هاي خود را در عرصه هاي مختلف سياسي و نظامي به منصه ظهور رساند و در ميان همرزمانش به مثابه مبارزي كمونيست و خستگي ناپذير شناخته مي شد. رفيق جمال در نهايت صميميت و با شور و شوق خاصي در مباحث سياسي شركت مي كرد و در زمينه پيشبرد امورات تشكيلاتي نيز با احساس مسئوليت ستودني فعاليتهاي مبارزاتيش را پيش مي برد.

سال 1366 در بسياري از فعاليتهاي مبارزاتي رفقاي گردان شوان حضوري چشمگير و فداكارانه داشت و در زمينه هاي مختلف سياسي و نظامي و تلاش براي آگاهگري در ميان توده هاي مردم كارگر و زحمتكش مبارزي كوشا بود. در جريان يكي از نبردهاي همين سال بود كه زخمي گرديد، اما پس از بهبودي بار ديگر به صفوف رفقاي گردان شوان بازگشت و بيش از گذشته به پيشبرد فعاليتهاي سياسي و تشكيلاتي همت گماشت.

روز 27 اسفند ماه سال 1366 در جريان نبرد قهرمانانه رفقاي گردان شوان با مزدوران رژيم اسلامي در نزديكي شهر حلبچه كه طي آن شماري از پيشمرگان کومله و كادرهاي حزب كمونيست ايران جانباختند، رفيق "جمال اسكندري" و شمار ديگري از رفقاي پيشمرگ به اسارت مزدوران رژيم اسلامي درآمده و روانه سياهچالهاي اين رژيم جنايتكار شدند. جنايتكاران رژيم جمهوري اسلامي در مدت چندين ماه اسارت براي به زانو درآوردن اين رزمنده انقلابي و كمونيست به انواع شكنجه هاي  جسمي و رواني متوسل شدند، اما هيچگاه نتوانستند عزم و اراده استوار اين مبارز انقلابي را درهم بشكنند. سرانجام جلادان رژيم اسلامي در پائيز سال 1367 رفيق "جمال اسكندري" و 11 تن از رفقاي كمونيست را در حالي در مقابل جوخه اعدام قرار دادند، كه آنان بر باور و آرمانهاي كمونيستي خود پافشاري مي كردند و با سردادن شعار در مقابل جوخه مرگ حافظان جهل و سرمايه قرار گرفتند.

آري اينچنين بود كه جلادان رژيم اسلامي برگ ديگري بر پرونده سراسر از جرم و جنايت خود افزودند و رفيق "جمال اسكندري" و 11 تن از شريف ترين و فداكارترين فرزندان طبقه كارگر را اعدام كردند.

ياد و خاطره رزم و فداكاري رفيق "جمال اسكندري" و تمامي جانباختگان راه سوسيالسم براي هميشه در دلهايمان زنده و جاودان خواهد ماند.