حسن کمانگر

 
 

تاریخ جانباختن: شهریور 1368

محل و نحوه جانباختن: متاسفانه رفيق"حسن كمانگر" در يك روي داد تصادفي جانباخت

 

 

یادی هاورێ حه‌سه‌نی كه‌مانگه‌ر ئه‌ندامی تیكوشه‌ری حیزبی كومونیستی ئیران و پیشمه‌رگه‌ی فیداكاری كۆمه‌ڵه‌ هه‌میشه‌ زیندووه‌

هاوری حه‌سه‌نی كه‌مانگه‌ر سالی ١٣٤١ له‌ ئاوایی كه‌وانه‌ی كامیاران له‌ كوشی بنه‌ماله‌یه‌كی زه‌حمه‌تكیش دا له‌ دایك بووە. كاتیك پی گه‌یشت، له‌ ئاوایی یه‌كی نزیك خویان ده‌رسی ده‌خویند و كاتی ته‌عتیلاتیش له‌ كاری كه‌شاوه‌رزی دا یارمه‌تی باوكی ده‌كرد. هه‌تا زیاتر ته‌مه‌نی ده‌چووه‌ سه‌ر ده‌بوایه‌ زیاتر شان بداته‌ ژیر كار و له‌ ته‌ئمینی گوزه‌رانیاندا كه‌لێنێك پر كاته‌وه‌.

نزیكایه‌تی و په‌یوه‌ندی له‌ گه‌ل هاوری رابه‌ر و تیكوشه‌رمان كاك سه‌دیقی كه‌مانگه‌ر، یارمه‌تیدا كه‌ واقعییه‌ته‌كانی ئه‌م كومه‌لگایه‌ و ریشه‌ی ئه‌م وه‌زعه‌ مه‌ینه‌ت باره‌ بناسێ و ئیتر له‌و كاته‌وه‌ ده‌ستی به‌ هاوكاری له‌ گه‌ل كۆریكی هاوری یانی كومه‌له‌ كرد.

سه‌رده‌می راپه‌رین بۆ هاوری حه‌سه‌ن ده‌وره‌یه‌كی روون بوو بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌ویش قولی له‌ قولی ده‌یان هه‌زار ئینسانی تر بهاڵێنێ و ده‌نگی ئیعترازی له‌ دژی ئه‌م نیزامه‌ به‌رزكاته‌وه‌. ئه‌و كاته‌ كه‌ له‌ شاری سنه‌ ده‌رسی ده‌خویند، له‌ ته‌زاهۆرات و موبارزاتی ئه‌و ده‌وره‌یه‌دا به‌ دڵیكی پر له‌ هیوا و هۆمیده‌ وه‌ چالاکانە به‌شداری كرد. به‌ تایبه‌ت سه‌ركه‌وتنی خه‌لكی راپه‌ریو به‌ سه‌ر نیزامی گه‌نده‌لی رژیمی شادا. هیوا وئۆمێدێكی قایم تری له‌ ده‌روونی دا په‌روه‌رده‌ كردو وه‌ك لاوێكی شۆرشگیر هه‌ر چی زیاتر بوو به‌ فه‌عالی نیو موبارزه‌ی خه‌لكی شاری سنه‌ له‌ دژی رژیمی ج.ا  و بۆ وه‌دی هینانی ئاوات و خواسته‌كانیان بێ وچان هه‌لده‌سوورا.

له‌ جه‌ریانی مانگرتنی یه‌ك مانگه‌ له‌ ئوستانداری شاری سنه‌ له‌ لایه‌ن شواری خۆیندكاره‌كانه‌وه‌ بۆ ناساندنی داخوازی ئه‌م مانگرتنه‌ و ڕاكیشانی پشتیوانی خه‌ڵكی شاره‌كانی تر، ناردرایه‌ شاری مهاباد. له‌و ماوه‌یه‌دا ببوو به‌ شۆرشگیریكی ناسراوو زۆر متمانه‌یان پێ ده‌كرد.

بیجگه‌ له‌و كارانه‌ هه‌ر وه‌ها له‌ جه‌ریانی مانگرتنی خه‌ڵكی شار و دێهاتی كامیاران له‌ سه‌ر جاده‌ی كامیاران- كرماشان بۆ به‌رگری له‌ هێرشی ستوونه‌ نیزامیكانی ج.ا شان به‌ شانیان به‌شداری هه‌لسووراوانه‌ی كرد و دواتریش كه‌ رژیم ده‌ستی به‌ سه‌ر شاردا گرت هاوری حه‌سه‌ن له‌ ناوچه‌ی كامیاران ئه‌و هه‌لسوورانه‌ی هه‌ر دریژه‌ی پیدا و له‌ كۆ كردنه‌وه‌ و سازمان دانی كاری ته‌داركاتی دا هه‌لده‌سوورا، هه‌روه‌ها له‌ جه‌ریانی شه‌ری ٢٤ رۆژه‌ی شاری سنه‌ له‌ دژی رژیم، له‌ چه‌ندین بنكه‌دا كاری ده‌كرد و ئیعلامیه‌ و خه‌به‌رنامه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ی بڵاو ده‌كرده‌وه‌.

هاورێ حه‌سه‌ن كه‌ به‌ ته‌واوی هیزیه‌وه‌ له‌ و موبارزاته‌دا به‌شداری ده‌كرد به‌ دوای داگیركرانی شاری سنه‌ له‌  شار مایه‌وه‌ و ئه‌و جار كارى نه‌هێنی ده‌ست پیكرد. بیری نه‌سره‌وتووی، هانی ده‌دا كه‌ له‌ كاتی زور سه‌خت و پر له‌ مه‌ترسیشدا له‌ گه‌ڵ كۆمه‌ڵانی كرێكار و زه‌حمه‌تكیش په‌یوه‌ندی بگرێ، نه‌شرییات و كتیبیان به‌ ده‌ست بگه‌یه‌نێ، هات وچۆی بنه‌ماله‌كانیان بكا و بیروباروه‌ری رزگاری بەخشی سوسیالیسم یان پێ بناسێنی.

كه‌م نین ئه‌و كرێكارانه‌ی له‌ سه‌دی قشلاق ئیداره‌ی به‌رقی شار، كرێكارانی چاپ خانه‌، مكانیكی و جۆشكاری یه‌كان و خه‌ڵكی گه‌ره‌كی سیروس كه‌ روخساری سه‌میمی و شۆرشگیری هاوری حه‌سه‌نیان له‌ بیره‌ كه‌ چۆن شه‌و و رۆژ هه‌دای نه‌ده‌دا و وه‌ك یاوه‌رێكی دڵسوز تیكه‌لاوی شین و شاییان بوو.

له‌و ماوه‌یه‌دا توانیبوو ببیته‌ هاورێیه‌كی نزیكی چه‌ندین كوری كریكاران و هاوكاری ده‌كردن. له‌ جه‌ریانی ئه‌م كار و تیكۆشانه‌یدا سالی ١٣٦١ بوو به‌ ئه‌ندامی كومه‌له‌ هاوینی ئه‌و ساله‌ له‌ كاتیكدا سه‌دان به‌رگی ئیعلامیه‌ی ته‌بلیغاتی پێ بوو كه‌وته‌ ده‌ست پۆلیس به‌لام پاش ماوه‌یه‌ك له‌ زیندان و مقاومه‌ت له‌ به‌رامبه‌ریاندا توانی فریویان بدا و ئازادیان كرد و روو له‌ پیشمه‌رگایه‌تی بكات.

ریزی پیشمه‌رگایه‌تی مه‌جالیك بوو كه‌ هاورێ حه‌سه‌ن كه‌مانگه‌ر بتوانێ جاریكی تر وه‌ك تیكۆشه‌رێكی ریی رزگاری چینی كریكار بیته‌وه‌ نیو مه‌یدان. ئه‌و كه‌ له‌ گوردانی ٣١ی بوكان سازمان درا بوو عه‌زمی جه‌زم كرد بوو كه‌ به‌ ته‌واوی هیز و تواناوه‌ كار بكا و به‌ راستیش هه‌ر وای كرد و له‌ ماوه‌یه‌كی كه‌م دا بوو به‌ هاورێ یه‌كی جی باوه‌ر و متمانه‌ و سه‌رنجی ده‌وروبه‌ری .

له‌و ده‌ورانه‌دا كه‌ هاوری یانی گوردانی ٣١ له‌ ناوچه‌ داگیركراوه‌كاندا فه‌عالییه‌تی سیاسیان ده‌كرد. ئه‌و وه‌ك پیشمه‌رگه‌یه‌كی جه‌سوور و كارزان به‌شداری تیدا ده‌كرد.

 ساڵه‌كانی ٦٥ و ٦٦ و٦٧ چه‌ندین ئەرک و وەزیفەی تەشکیلاتی پێ سپیردرا كه‌ له‌ هه‌موویان دا جیدیه‌ت وئیعتماد به‌ نفس و به‌ ده‌ربه‌ستی له‌ خوی نیشاندا. ئه‌م خسووسیاته‌ی كردبووی به‌ هاورییه‌كی خۆشه‌ویست جی متمانه‌ی هاوسه‌نگه‌رانی و ئیحترامیان ده‌گرت و سفره‌ی دلیان له‌ لا ده‌كرده وه.

شه‌وی ٤ مانگی خەرمانانی سالی ١٣٦٨ كاتیك دوو واحید له‌ پیشمه‌رگه‌كانی كومه‌له‌ له‌  سه‌رشیوی سه‌قز كه‌ له‌ حاڵی جێ بە جێ کردنی مه‌ئموریه‌تی تەشکیلات دا بوون به‌ هەڵە. له‌ گه‌ل یه‌ك به‌ره‌و روو بوون و ته‌قه‌یان له‌ نیویاندا ساز بوو، له‌م رووداوه‌ دلته‌زینه‌دا به‌ داخه‌وه‌ هاوری حه‌سه‌نی كه‌مانگه‌ری گیانی له‌ ده‌س دا و دریژه‌ی ریگای پیروزی به‌ ئیمه‌ سپارد.

یادی هاوری حه‌سه‌نی كه‌مانگه‌ر، یاد ئه‌و هاورێ ئازیز و تیكوشه‌ره‌مان بۆ هه‌میشه‌ له‌ دلماندا زیندو ده‌مینیته‌وه‌!

 

 

به یاد رزمنده انقلابي و كمونيست رفیق "حسن کمانگر" 

رفیق "حسن کمانگر"، سال 1338 در یکی از روستاهای توابع کامیاران در يك خانواده زحمتکش به دنيا آمد. رفيق حسن عليرغم وضعيت نامناسب معيشتي خانواده اش به دليل فقدان مدرسه در روستاي محل سكونتشان براي تحصيل به يكي از روستاهاي اطراف مي رفت و در مدت تعطيلي مدرسه نيز براي كمك به تامين معيشت خانواده به كار مشغول مي شد.

رفيق حسن پس از پايان دوره ابتدايي و براي ادامه تحصيل به شهر سنندج رفت و ارتباط نزديكي با رفيق"صديق كمانگر" رهبر شناخته شده جنبش كمونيستي ايران و كردستان برقرار كرد. همزمان با قيام شكوهمند توده هاي مردم ستمديده ايران بود كه علم رهايي بخش ماركسيسم را از رفيق "صديق كمانگر"، آموخت و مبارزات سياسي خود را با گرايش كمونيستي پيوند داد. رفيق حسن در همين دوران بود كه در بسياري از مبارزات و اعتراضات مردم سنندج عليه رژيم شاه فعالانه حضور داشت و يكي از سازماندهندگان مبارزات مردم روستاي"چالاوا" عليه ملاكين مرتجع بود.

رفيق حسن همچنين به عنوان نماينده دانش آموزان مدرسه محل تحصيلش در "شوراي دانش آموزي و دانشجويي" انتخاب گرديد و از سوي اين تشكل به عنوان نماينده جهت جلب حمايت شوراهاي شهر مهاباد از تحصن مردم سنندج به اين شهر اعزام گرديد. رفيق حسن قبل از علني شدن فعاليت کومله در انتشارات کومله مشغول فعاليت بود و مردم سنندج اولين نشريه کومله با نام"شورش" را اولين بار از ميز كتاب وي و رفيق "صادق صادق وزيري" تهيه كردند.

به دنبال تدارك رژيم جمهوري اسلامي براي حمله به كردستان و حركت ستونهاي نظامي به سوي سنندج، مردم مبارز كامياران چندين شبانه روز در جاده سنندج كامياران تحصن كردند و رفيق حسن در اين عرصه از مبارزه نيز فعالانه حضور داشت.

رفیق "حسن كمانگر"، در بخش تدارکات نیروی پیشمرگ کومه له فعالیت مي كرد و از سوي تشكيلات از فعاليت علني منع شده بود و به دنبال جنگ 24 روزه سنندج و اشغال شهر توسط نيروهاي رژيم جمهوري اسلامي فعاليت مخفي خود را از سر گرفت و علیرغم جو پلیسی حاکم بر شهر به منظور حفظ ارتباط رفقاي تشكيلاتي تلاش چشمگيري از خود نشان داد.

رفيق "حسن كمانگر" سال 1359 در یک شرکت ساختمانی شروع بکار کرد و مدتی بعد کارگر نقاش شد. او با محافل کارگری از جمله کارگران سد قشلاق، کارگران اداره برق، چاپخانه ها، مکانیکیها و جوشکاران ارتباط نزديكي برقرار نموده و فداكارانه براي ارتقاي آگاهي سياسي و طبقاتي آنان مي كوشيد. وي كارگران را با ماركسيم آشنا مي نمود و نشریات و جزوات کومه له را در اختيارشان قرار مي داد. در همين دوران بود كه بر اساس رهنمود تشكيلات دست اندركار ايجاد حوزه ها و محافل کارگری در محل کار و زندگي کارگران شد.  لیاقت، کاردانی و از خود گذشتگی از جمله خصوصيات بارز رفيق حسن در اين دوران بودند كه باعث گرديد  به فردي محبوب و قابل اعتماد در ميان توده هاي كارگران تبديل شود. وي سال 1361 به عضویت آزمایشی کومه له پذیرفته شد و در تابستان همين سال  به دام پلیس افتاد، اما توانست با کاردانی و بدون دادن هیچگونه سرنخی آزاد گردد. تشکیلات شهر سنندج زیر ضرب پلیس امنيتي رژيم قرار گرفته بود و مدت زیادی نگذشت که رفيق حسن مجددا دستگیر و تحت شدیدترین شکنجه ها قرار گرفت، شکنجه و فشارهای طاقت فرساي جنايتكارانه رژيم رفيق حسن را براي مدتي به همكاري با آنان ناچار كرد، اما در اولین فرصت از دست ماموران رژيم گریخت و خود را به تشكيلات علني کومه له معرفی کرد. رفيق حسن به دليل همکاری کوتاه مدتش با رژیم از طرف کومه له بازداشت و بعد از آزادی، مجددا به صفوف پيشمرگان  کومه له پيوست.

رفيق "حسن كمانگر" پس از پايان موفقيت آميز دوره سياسي – نظامي در گردان 31 بوكان سازماندهي گرديد و  هر چه زمان می گذشت، توانایی و کارائیش در عرصه هاي مختلف مبارزاتي بیشتر نمایان میشد، این قابلیتها در کنار خصوصیات و قابلیتهای برجسته دیگر از وی رفیقی مورد اعتماد و قابل اتکا ساخته بود. به همين دليل بود كه تابستان سال 1366 مجددا به عضویت آزمایشی حزب  پذیرفته شد و تابستان سال 67 به عنوان مسئول سیاسی دسته برگزیده شد. متاسفانه شهريور ماه سال 1368 رفيق"حسن كمانگر" در يك روي داد تصادفي جانباخت و قلب پر از عشقش به آرمانهای کمونیستی برای همیشه از طپش بازايستاد. 

ياد و خاطره اين رزمنده انقلابي و کمونیست برای همیشه در خاطره ها باقی خواهد ماند.