جمال چراغ ويسي

 

 

 

 

در یادبود سالگرد اعدام "جمال چراغ ویسی" سخنران اول ماه مه 1368 سنندج

 

123 سال پیش سرمایه داران آمریکائی در شیکاگو در روز اول مه 4 رهبر کارگری را به جرم سخنرانی و تهییج کارگران برای محدود کردن ساعت کار به 8 ساعت ، به دار کشیدند. در ایران ، رژیم جمهوری اسلامی 112 سال بعد از کشتار چهار رهبر کارگری در آمریکا، "جمال چراغ ویسی" سخنگوی  میتنینگ باشکوه اول ماه مه 1368 سنندج را به جوخه اعدام سپرد.

در آستانه اول ماه مه سال 1369، رژیم اسلامی دست به جنایت دیگری زد. درست در روزهایی که کارگران به استقبال روز جهانی خود می رفتند و جنب وجوش وسیعی در محافل کارگری سنندج آغاز شده بود، دژخیمان حکومت اسلامی سرمایه، کارگر آگاه و مبارز جمال چراغ ویسی، را که در میتینگ هزاران نفره روز جهانی کارگر سال 1368 در سنندج سخنرانی کرده بود همراه با 16 نفر دیگر، بعد از ماهها اسارت و بلاتکلیفی به جوخه اعدام سپردند. اکثر اعدام شدگان دیگر نیز از شرکت کنندگان در مراسم اول مه سال 68 بودند. جمال متهم به همان جرمی شد که 4 رهبر کارگری در 123 سال پیش به آن متهم و اعدام شدند.

************

رفیق جمال چراغ ویسی  در سال 1344، در روستاي "کره سی" از توابع شهر سنندج در خانواده ای زحمتکش متولد شد. خانواده اش ، که در آن روستا کار می کردند، چند سال پس از آن به دنبال اصلاحات ارضی برای امرار معاش به شهر سنندج آمدند. پدرش پس از مدتی کارگری در کارهای ساختمانی در سازمان آب سنندج استخدام شد.

همچون هر خانواده کارگری، رنج و محرومیت همواره قرین زندگیشان بود. با وجود این فرزندانشان را به مدرسه فرستادند و جمال که فرزند دوم خانواده بود توانست تا کلاس دوم دبیرستان تحصیل کند. اما پس از آن به علت مشکلات مالی ناچار به ترک تحصیل شد و پس از چند سال کارگری، در سال 1362 به سربازی اعزام گردید. پس از پایان این دوره هم موفق به پیدا کردن کار ثابتی نشد و در میان دریای بیکاران هرازگاهی، به کار فصلی و ساختمانی می پرداخت. در این اوان جمال با کارگران بیشتری در محله و در محیط های کارش آشنا می شد و با آنان می جوشید. هم و غم وی در برخورد به همزنجیران کارگرش این بود که آنان را دور هم جمع کند تا از رنجهای یکدیگر و راه چاره مشقات این جامعه بیشتر و بیشتر آگاه گردند. آنان در مراودات خود به مسائل اساسی زندگیشان می پرداختند. در همین رابطه او سعی می کرد که کارگران را بیشتر به هم نزدیک کند. از تشکیل صندوق در محلات گرفته تا ایجاد باشگاه ورزشی کارگران، تا شرکت در سخنرانی ها و میتینگهاي اول مه روز جهانی کارگر، همواره پیشرو بود و نقش موثری از خود ایفا می نمود. او دیگر کارگر معترضی بود که همواره کارگران را برای اتحاد بیشتر و مبارزه و اعتراض علیه اساس جامعه سرمایه داری تشویق می نمود.

در سال 1367 جمال چراغ ویسی، به عنوان کارگر نگهبان یکی از منابع آب شهر سنندج در سازمان آب آن شهر به کار پرداخت و حدود یک سال، تا هنگام دستگیری به این کار مشغول بود.

اول ماه مه سال 1368 در شرایطی فرا رسید که جمهوری اسلامی پس از شکست سیاست های جنگ طلبانه اش، به صفوف کارگران پیشرو و رهبران  جنبش کارگری حمله برد، شمار زیادی را دستگیر و راهی زندانها نمود و بسیاری را همراه هزاران زندانی سیاسی قتل عام کرد. از این رو، اول ماه مه سال 1368در جمع ها و محافل کارگری به دور از چشم مزدوران جنایت کار رژیم اسلامی جشن گرفته شد.

اما در کردستان  اول ماه مه، در محلات کارگری  جنب و جوش براي استقبال از 11 اردیبهشت روز جهانی کارگر چشمگیر بود. برپایی گردهمایی ها و اجتماعات کارگری از سنندج تا مهاباد و سقز و مریوان گسترش یافت.

در سنندج علاوه بر برپایی تجمعات و مراسمهایی در کوه آبیدر و نیز در کارخانه شاهو، اجتماع بزرگ روز جهانی کارگر در سالن ورزشی تختی بر پا شد. کارگران از چند روز پیش به دنبال این سالن بودند. اداره کار رژیم در سنندج تا ظهر 11 اردیبهشت، کارگران را بی جواب گذاشته بود. بعد از ظهر اين روز کارگران دسته دسته به طرف سالن تختی به راه افتادند. اجتماع وسیعی جلوی سالن تشکیل شد. در های سالن را نیروی کارگران باز کرد. شعار ها و پلاکاردها نصب شدند. در فاصله کوتاهی جمعیت بسیاری در سالن جای گرفتند. مراسم با سرود انترناسیونال سرود همبستگی جهانی طبقه کارگر آغاز شد. لسیت برنامه ها اعلام گردید و سپس جمال چراغ ویسی به عنوان سخنران این مراسم ، طی سخنان مبسوطی به تشریح وضعیت فلاکت بار کارگران و زحمتکشان، ضرورت اتحاد و همبستگی، لزوم ایجاد تشکل های کارگری و استحکام صفوف مبارزه علیه نظام سرمایه داری و شرايط نابرابر موجود در جامعه پرداخت. پس از آن کارگر نوجوان 15 ساله ای به محرومیت ها و وضعیت کار و استثمار کودکان کارگر اشاره کرد. بند های قطعنامه کارگران در این روز یک به یک خوانده و به تایید اجتماع کنندگان پر شور رسید. پس از تصویب آن در حالیکه  زنان و مردان شرکت کننده، پیر و جوان سرود آتش سرخ و شعار های انقلابی سر می دادند، مراسم را در داخل سالن به پایان برده و راهپیمایی اول ماه مه آغاز شد. جمعیت کثیری دوش به دوش هم با سر دادن شعار هایی از جمله "اتحاد، اتحاد کارگران اتحاد"، "آزادی ، برابری ، حکومت کارگری"، و "زندانی سیاسی آزاد باید گردد" به راه افتادند. در طول راه مردم دسته دسته به راهپیمایان می پیوستند. این راهپیمایی در نزدیکی چها راه طالقانی خاتمه یافت. احساس غرور و شادمانی در سینه کارگران موج می زد. نیروها و ماموران رژیم در سطح شهر سنندج در تمام این روز سعی کردند در مقابل اراده هزاران زن و مرد مصمم، این روز را فقط بی بلا بگذرانند. جلوه های پر شکوه مراسم اول ماه مه سال 1368 کارگران در سنندج هیچگاه از یادها نخواهد رفت.

ماموران حکومت اسلامی در  اوایل خرداد ماه آن سال جمال چراغ ویسی را دستگیر کردند. جلادان رژیم که کینه عمیقی از برگزاری با شکوه مراسم روز جهانی کارگر در دل داشتند، وحشیانه به جان این  کارگر آگاه و مبارز افتادند و او را تحت شکنجه های شدید قرار دادند. سلول انفرادی، شکنجه، و آزار و اذیت فراوان نتوانست اراده استوار او را در هم بشکند.

سرانجام جمال چراغ ویسی پس از تحمل ماهها زندان و شکنجه، در اوائل بهار سال 1369 و نزدیک به اول ماه مه این سال، به دست جنایتکاران جمهوری اسلامی این دشمن طبقاتی کارگران اعدام گردید.

حکومت اسلامی سرمایه در ایران جمال چراغ ویسی را همراه با 16 زندانی  دیگر اعدام کرد تا از برپایی میتینگ و تظاهرات کارگران سنندج جلوگیری کنند. اعدام دستجمعی زندانیان همراه با کنترل شدید پلیسی و امنیتی  در سطح شهر در آستانه روز جهانی کارگر سال 1369، و تشدید هرچه بیشتر فضای رعب و سرکوب، کارگران را مجبور کرد روز جهانی خود را در گردهمایی های کوچکتر در محلات شهر و مراكز كارگري، و با اعلام نفرت و بیزاری از حکومت اسلامی گرامی بدارند.

خبر اعدام جمال چراغ ویسی موجی از اعتراض و نفرت را در بین کارگران و مردم شهر سنندج نسبت به رژیم جمهوری اسلامی دامن زد. مزدوران رژیم در شهر سنندج با وجود ارتکاب به این جنایت و وحشیگری در اوج رذالت می خواستند با زور اسلحه و چماق از برپائی مراسم گرامیداشت یاد این عزیزان جلوگیری کنند. گشتی های رژیم که شامل پاسدار و مامور و پلیس مخفی بودند در سطح شهر و کوچه ها مانور می دادند، اما بجز لعنت و نفرین خانواده ها و مردم زحمتکش و شرافتنمد چیزی نصیب شان نشد.

مراسم بزرگداشت این عزیزان از اول تا پانزدهم اردیبهشت ماه یعنی چهار روز پس از اول ماه مه 1369 ادامه داشت و مردم سنندج با شرکت  خود در این مراسم ها کینه و نفرت خود را از این رژیم ابراز داشتند. در تمام این مدت محله"حاجی آباد" که خانوادۀ داغدار جمال چراغ ویسی در آنجا ساکن بودند، محل رفت و آمد توده های کارگر و زحمتکش بود. محل مراسم یاد بود این کارگر انقلابی و دلسوز با تاج گلی آراسته شده بود. همچنین در اجتماعات و مراسم های اول ماه مه سال 1369  و در میان خانواده های کارگری در شهر سنندج اعدام جمال چراغ ویسی که تنها جرمش شرکت در مراسم روز جهانی كارگر سال قبل بود شدیدا محکوم شد و در مورد این عمل جنایتکارانه رژیم جمهوری اسلامی هم چون یکی از جنایتهای این حکومت ارتجاعی سرمایه و دشمن آشتی ناپذیر کارگران به بحث و گفتگو نشستند.

کارگران در اجتماعات اول مه اعدام جمال چراغ ویسی و زندانیان دیگر را محکوم کردند، آزادی کارگران دستگیر شده را در سرلوحه خواستهای خود قرار دادند و از کارگران ایران و جهان برای محکوم کردن این جنایات و تلاش در راه آزادی کارگران زندانی کمک خواستند.

با اعدام جمال چراغ ویسی ، برگ سیاه دیگری بر کار نامه سراسر جنایت و تبهکاری رژیم اسلامی سرمایه در ایران افزوده شد.

در بیست و يكمين سالگرد جانباختن رفیق جمال چراغ ویسی یاد و نام او را، همراه با یاد و خاطره هزاران کارگر آگاه و کمونیست ،جانباختگان جنبش کارگری، زنان و مردان رزمنده و پیکارگر علیه حاکمیت نظام سرمایه داری در ایران زنده و گرامی می داریم. یاد و نام این عزیزان در رزم و مقاومت، در مبارزه و پیکار هر روزه طبقه کارگر جهانی علیه نظام سرمایه داری، و در اهتزاز پرچم سرخ کارگران در اول ماه مه، زنده و جاوید است.